Kategorie
Informacje
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Nietolerancja glutenu

Celiakia, czyli o problemach nietolerancji glutenu

4 minut

Celiakia, zwana także chorobą trzewną uznawana jest za jedną z najpoważniejszych nietolerancji pokarmowych. Niestety wielu lekarzy wciąż bagatelizuje tę jednostkę chorobową, a występujące symptomy często zrzucają na stres życia codziennego. Dlatego tak ważne jest, by uświadomić sobie na czym polega Celiakia, jakie są jej objawy oraz sposób leczenia.

Co to jest Celiakia?

Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną o podłożu genetycznym. Na skutek spożywania białek, występujących w zbożach (pszenicy, życie, jęczmieniu), układ immunologiczny osoby chorej zostaje pobudzony. Zwiększa się produkcja limfocytów śródnabłonkowych w ścianie jelita cienkiego. W konsekwencji dochodzi do uszkodzenia, a następnie zaniku kosmków jelitowych. Powoduje to upośledzenie wchłaniania substancji odżywczych z pokarmów, co objawia się szeregiem objawów klinicznych.

Choroba trzewna dotyka obecnie co setnego Polaka. Jest ona rozpoznawana najczęściej pomiędzy 30 a 50 rokiem życia, przy czym częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

Czym jest gluten?

Gluten jest mieszaniną białek roślinnych (prolamin i glutenin), które znajdują się w pszenicy, życie oraz jęczmieniu.

Przez długi czas zbożem zabronionym w diecie bezglutenowej był także owies. Jak się okazuje, owies jest w pełni bezpieczny dla chorych. Jednak należy podkreślić, że osoby zmagające się z Celiakią mogą spożywać jedynie produkty owsiane posiadające certyfikat. Zwykłe wyroby są zwykle zanieczyszczone ziarnami innych zbóż.

Rodzaje Celiakii

Wyróżnia się 3 podstawowe rodzaje choroby trzewnej.

  • Jawna. Objawia się charakterystycznymi symptomami ze strony układu pokarmowego jak: wzdęcia, bóle brzucha, biegunka, zaparcia, wymioty. Ponadto, na skutek upośledzonego wchłaniania pokarmu następuje spadek wagi oraz pojawia się anemia. Ta postać występuje najczęściej u dzieci, osób starszych oraz kobiet w ciąży.
  • Niema. Objawy chorobowe występują jedynie w obrębie błony śluzowej jelita cienkiego i nie powodują praktycznie żadnych charakterystycznych symptomów. Jeśli już się jakieś pojawiają, to są one niespecyficzne, np. bóle głowy, zmęczenie, nawracające afty.
  • Utajona. Badanie endoskopowe nie wykazuje żadnych nieprawidłowości jelit, natomiast w badaniu krwi stwierdza się obecność przeciwciał antyendomysjalnych (IgAEmA), które mogą świadczyć o zaniku kosmków w przyszłości.
Przy celiakii trzeba szczególnie zwracać uwagę na spożywanie produkty.

Diagnostyka choroby trzewnej

W przypadku zaobserwowania symptomów choroby należy przede wszystkim udać się do lekarza rodzinnego i omówić z nim wszystkie niepokojące objawy. Doktor może w pierwszej kolejności zalecić zastosowanie restrykcyjnej diety bezglutenowej, aby wstępnie potwierdzić przypuszczenia lub odrzucić diagnozę. W następnej kolejności wykonywane są badania krwi w kierunku przeciwciał oraz badane genetyczne na obecność zmutowanych genów. U osób dorosłych wykonuje się także biopsję dwunastnicy. W przypadku dzieci badanie histopatologiczne zostaje zlecone, tylko jeśli pozostałe wyniki są niejednoznaczne. Należy dodać, że powyższa diagnostyka musi odbyć się w momencie, gdy pacjent przyjmuje gluten w diecie. Pozwoli to uniknąć otrzymania zafałszowanych wyników.

Jak leczyć chorobę trzewną?

Jedyną skuteczną metodą leczenia choroby trzewnej jest stosowanie diety bezglutenowej. Brak glutenu oznacza brak przeciwciał, a co za tym idzie, znikają wszelkie objawy choroby. Jedynie ciężka postać Celiakii wymaga przyjmowania leków immunosupresyjnych.

Produkty dozwolone w chorobie trzewnej

  • Zboża pozbawione glutenu: gryka, kukurydza, proso.
  • Ryż biały, brązowy.
  • Pieczywo, makarony z mąki gryczanej, sojowej, ziemniaczanej, kukurydzianej i ryżowej.
  • Mąki bezglutenowa, w tym między innymi: gryczana, kukurydziana, ryżowa.
  • Kasza jaglana, gryczana i tapiok.
  • Skrobia kukurydziana oraz ryżowa.

W przypadku pozostałych produktów należy zwracać uwagę na etykiety. Na opakowaniu powinien znajdować się symbol z przekreślonym kłosem lub napis „produkt bezglutenowy” czy „gluten-free”.

Produkty zakazane przy Celiakii

  • Pieczywo, makarony zawierające pszenicę, żyto oraz jęczmień.
  • Kasza jęczmienna, kasza manna, kuskus.
  • Otręby oraz mąki stworzone ze zbóż, które zawierają gluten.
  • Produkty zawierające słód jęczmienny

Warto podkreślić, że gluten występuje nie tylko w zbożach. Jest to obecnie składnik większości wysoko przetworzonych produktów. Znajduje się między innymi w gotowym jedzeniu typu fast food, konserwach, zupkach w proszku, sosach czy dressingach. Robiąc zakupy, należy także zwracać uwagę na skład przypraw, do których gluten także jest powszechnie dodawany.  To samo tyczy się leków, czy kosmetyków. Dlatego też tak ważne jest skrupulatne czytanie etykiet wszystkich wyrobów. 

Choroba trzewna, a alergia na pszenicę

Celiakia bardzo często jest mylona z alergią na pszenicę. Warto podkreślić, że są to dwie różne choroby.

  • Alergia na pszenicę może mieć charakter przejściowy, w przeciwieństwie do celiakii, która jest chorobą „na całe życie”.
  • W przypadku alergii kosmki jelita pozostają nienaruszone.
  • Osoba uczulona na pszenicę, poza objawami gastrycznymi wykazuje także inne symptomy typowe dla alergii jak: pokrzywka, czy nieżyt nosa. Często pojawia się także astma, a w najgorszych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.

Istnieje jeszcze trzecia jednostka chorobowa, a mianowicie nadwrażliwość na gluten. Badania diagnostyczne w tym przypadku wykluczają celiakię oraz alergię, a pomimo tego dana osoba odczuwa niepożądane symptomy po spożyciu glutenu. Celiakia to jedna z nielicznych chorób, którą można leczyć dietą. Początki tuż po postawieniu diagnozy mogą być trudne, jednak z upływem czasu przyzwyczajamy się do nowych nawyków żywieniowych. Z biegiem czasu stajemy się w pełni świadomymi konsumentami. Czytamy etykiety ze składem produktów, rezygnujemy z przetworzonej żywności. Jemy zdrowiej i żyjemy zdrowiej.

Jeżeli podobają Ci się nasze artykuły, będziemy wdzięczni za polubienie nas w mediach społecznościowych 🙂 Będzie to dla nas jasny sygnał, że czytelnicy chętnie odwiedzają nasz portal i interesują ich nasze publikacje. Dzięki temu będziemy mogli dotrzeć też do większego grona odbiorców i kontynuować rozwój portalu 🙂

Dziękujemy za odwiedziny!

(Visited 63 times, 1 visits today)

Zostaw komentarz

    Ostatnio dodane

    Co jeść na diecie ketogenicznej i jakie konsekwencje zdrowotne może mieć stosowanie takiej diety?

    Co jeść na ketozie?

    W ostatnich latach dieta ketogeniczna zyskuje na popularności. Jest to…
    4 minut
    Wegańskie źródła białka - czy dieta wegańska oznaczać musi zbyt niską podaż białka?

    Wegańskie źródła białka

    Wegański model żywienia kojarzony jest z ryzykiem rozwoju niedoborów pokarmowych,…
    4 minut
    Błonnik to jeden z kluczowych elementów zdrowej diety.

    Rola błonnika w diecie

    Błonnik to jeden z kluczowych elementów zdrowej diety. Dbanie o…
    3 minut
    Diety pudełkowe to inaczej mówiąc diety, które są do nas dostarczane przez różnego rodzaju cateringi dietetyczne.

    Czy dieta pudełkowa jest zdrowa?

    W ostatnich latach tak zwane diety pudełkowe cieszą się coraz…
    4 minut
    Domowe przetwory to produkty, które powinny znaleźć się w każdej kuchni.

    Przepisy na domowe przetwory

    Kiedyś przepisy na domowe przetwory były znane w większości domów.…
    4 minut