Kategorie
Informacje
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Weganizm staje się coraz modniejszy - zarówno jako model żywienia, jak i jako postawa etyczna.

Czym jest weganizm?

4 minut

Weganizm staje się coraz modniejszy – zarówno jako model żywienia, jak i jako postawa etyczna. Rezygnacja ze spożywania jakichkolwiek produktów pochodzenia zwierzęcego to ukłon w stronę środowiska naturalnego, a także sposób na zdrowy styl życia. Wokół weganizmu narosło wiele mitów, a sama dieta wzbudza niemało kontrowersji. Co to jest weganizm? Czy weganizm jest zdrowy i kto może zdecydować się na taką dietę? Oto garść najważniejszych informacji dotyczących tej diety.

Weganizm – co to za dieta?

Dieta wegańska jest w ostatnim czasie na ustach wszystkich – celebrytów, dietetyków i każdego, kto śledzi nowinki ze świata dietetyki. Weganizm to dieta roślinna, eliminująca spożycie jakichkolwiek produktów pochodzenia zwierzęcego. Motywacją do stosowania diety wegańskiej mogą być względy etyczne, a także zdrowotne.

Dieta wegańska uznawana jest za zdrowy, godne polecenia model żywienia. Eliminuje ona spożycie mięsa czerwonego, które powinno gościć na naszych stołach jak najrzadziej. Wyeliminowane zostają także niezdrowe tłuszcze zwierzęce. W zamian za to spożywanych jest mnóstwo warzyw i owoców, orzechów, oleje roślinne i pełne ziarna zbóż. Oczywiście – mowa o odpowiednio zbilansowanej diecie wegańskiej, gdyż równie dobrze można być na diecie roślinnej, sięgając po niezdrowe, przetworzone produkty.

Na diecie wegańskiej należy zrezygnować ze spożycia następujących produktów:

  • mięsa,
  • ryby,
  • owoce morza,
  • masło, smalec i inne tłuszcze zwierzęce,
  • wędliny, konserwy, pasztety,
  • sery żółte,
  • mleko i nabiał,
  • jaja.

A co można jeść na diecie wegańskiej? Dozwolone jest spożywanie wszelkich produktów pochodzenia roślinnego, a szczególnie polecane są:

  • produkty pełnoziarniste (pieczywo, mąki, makarony, kasze),
  • warzywa,
  • owoce,
  • orzechy, pestki i nasiona,
  • oleje roślinne,
  • rośliny strączkowe.

Jadłospis wegański można urozmaicić dzięki gotowym produktom, takim jak mleka roślinne, sery, pasty do pieczywa, kiełbaski itp.

Na co zwrócić szczególną uwagę komponując jadłospis wegański?

Dieta wegańska jest dietą wymagającą pewnej wiedzy na temat dostępności i przyswajalności określonych związków odżywczych. Aby umiejętnie ułożyć jadłospis wegański, należy zadbać o odpowiednią podaż makro – i mikroelementów. Prawidłowa wegańska piramida żywienia przedstawia się następująco:

  • u jej podstaw leżą warzywa, owoce i grzyby, które powinny stanowić najliczniejszą grupę produktów w diecie,
  • kolejne piętro piramidy to produkty zbożowe, najlepiej jak najmniej przetworzone, czyli z pełnych ziaren zbóż,
  • kolejny poziom to nasiona roślin strączkowych i ich przetwory, a także mleka roślinne,
  • na szczycie piramidy znajdują się źródła tłuszczów roślinnych – oleje roślinne (najlepiej tłoczone na zimno), orzechy; wyszczególniono tu także wskazane na diecie wegańskiej suplementy – witaminę D3 oraz B12.
Dieta wegańska uznawana jest za zdrowy, godne polecenia model żywienia.
Przykłady produktów wegańskich.

Warto przytoczyć kilka przykładów na to, w jaki sposób włączyć do diety najbardziej „problematyczne” składniki odżywcze na diecie wegańskiej. W celu dostarczenia optymalnych ilości białka, należy codziennie spożywać różne źródła białka. Faktem jest, że białko roślinne jest niepełnowartościowe, co oznacza, że nie zawiera wszystkich aminokwasów egzogennych. Są to aminokwasy, których organizm człowieka nie jest w stanie zsyntetyzować, a zatem konieczne jest dostarczenie ich z dietą. Jednak problem ten można łatwo rozwiązać – łączenie rozmaitych źródeł białka, takich jak strączki, orzechy, kasze, aby dostarczyć wszystkich aminokwasów. Kolejna sporna kwestia dotyczy żelaza. Żelazo dostarczane w produktach roślinnych jest przyswajalne w mniejszym stopniu niż żelazo w produktach odzwierzęcych. Ale i z tym można sobie poradzić – spożywając produkty zawierające żelazo z tymi zawierającymi witaminę C, która ułatwia wchłanianie tego pierwiastka. Kolejny kłopotliwy składnik to wapń. Bardzo dużo tego pierwiastka znaleźć można w takich roślinnych źródłach jak ziarna sezamu, maku, migdały, jarmuż czy strączki. Na koniec została witamina B12, której podstawowym źródłem w diecie jest mięso i inne produkty odzwierzęce. Można jednak dostarczyć tą witaminę spożywając algi czy produkty fortyfikowane witaminą B12 (płatki śniadaniowe, mleka roślinne).

Czy weganizm jest zdrowy?

Wiele osób obawia się diety wegańskiej, która postrzegana jest jako dieta sprzyjająca rozwojowi niedoborów pokarmowych. Niedobory te miałyby być konsekwencją wyeliminowania z diety produktów pochodzenia zwierzęcego. W końcu dla wielu osób najlepszym źródłem żelaza jest mięso, wapń dostarczyć można tylko z mlekiem i jego przetworami, a dostarczenie odpowiednich ilości białka na diecie wegańskiej graniczy z cudem… Oczywiście, że tak nie jest. Okazuje się bowiem, że odpowiednio zbilansowana dieta wegańska dostarcza niezbędnych człowiekowi składników odżywczych i może być bez obaw stosowana nawet przez kobiety w ciąży czy małe dzieci.

Wysoki potencjał prozdrowotny diety wegańskiej wynika przede wszystkim z wysokiego spożycia owoców i warzyw, stanowiących doskonałe źródło błonnika, witamin i składników mineralnych oraz antyoksydantów. W diecie wegańskiej nie brakuje ponadto zdrowych kwasów tłuszczowych. Wszystko to sprawia, że dieta roślinna umożliwia profilaktykę i wspomaganie terapii następujących schorzeń:

  • otyłość,
  • choroby układu sercowo – naczyniowego (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze),
  • cukrzyca typu 2,
  • przewlekłe choroby zapalne,
  • nowotwory.

Okazuje się, że osoby stosujące dietę wegańską są dotknięte mniejszym odsetkiem śmiertelności spowodowanej wyżej wymienionymi schorzeniami.

Weganizm sprawdza się jako dieta dla osób prowadzących zarówno siedzący, jak i aktywny styl życia. Stosowanie tej diety nie musi oznaczać niedoborów pokarmowych. Konieczne jest jednak odpowiednie zbilansowanie diety. W tym celu najlepiej jest udać się do dietetyka, gdyż samodzielnie skomponowanie diety może okazać się trudne.

Bibliografia:

– Report of the Dietary Guidelines Advisory Committee on the dietary guidelines for Americans, 2010: to the Secretary of Agriculture and the Secretary of Health and Human Services. Washington, DC: Agriculture Research Service, US Department of Agriculture, US Department of Health and Human Services; 2010.

– Medevar E. i in., The effect of plant – based diets on the body and the brain: a systematic review; Transl Psychiatry; vol. 9, 2019

Jeżeli podobają Ci się nasze artykuły, będziemy wdzięczni za polubienie nas w mediach społecznościowych 🙂 Będzie to dla nas jasny sygnał, że czytelnicy chętnie odwiedzają nasz portal i interesują ich nasze publikacje. Dzięki temu będziemy mogli dotrzeć też do większego grona odbiorców i kontynuować rozwój portalu 🙂

Dziękujemy za odwiedziny!

(Visited 30 times, 1 visits today)

Zostaw komentarz

    Ostatnio dodane

    Dieta rozdzielna doktora Haya polega na podziale żywności na produkty kwasowe, zasadowe i neutralne.

    Dieta rozdzielna – czy ma sens?

    Dieta rozdzielna, została opracowana już dawno temu, a dokładnie w…
    3 minut
    Co jeść na diecie ketogenicznej i jakie konsekwencje zdrowotne może mieć stosowanie takiej diety?

    Co jeść na ketozie?

    W ostatnich latach dieta ketogeniczna zyskuje na popularności. Jest to…
    4 minut
    Wegańskie źródła białka - czy dieta wegańska oznaczać musi zbyt niską podaż białka?

    Wegańskie źródła białka

    Wegański model żywienia kojarzony jest z ryzykiem rozwoju niedoborów pokarmowych,…
    4 minut
    Błonnik to jeden z kluczowych elementów zdrowej diety.

    Rola błonnika w diecie

    Błonnik to jeden z kluczowych elementów zdrowej diety. Dbanie o…
    3 minut
    Diety pudełkowe to inaczej mówiąc diety, które są do nas dostarczane przez różnego rodzaju cateringi dietetyczne.

    Czy dieta pudełkowa jest zdrowa?

    W ostatnich latach tak zwane diety pudełkowe cieszą się coraz…
    4 minut