Kategorie
Informacje
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Rynek żywności ekologicznej w Polsce

Perspektywy rynku żywności ekologicznej – gdzie jest Polska?

5 minut

Jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi polskiej gospodarki w ostatnich latach stała się żywność ekologiczna. Wynika to głównie z coraz większej świadomości żywieniowej Polaków, którzy częściej zerkają na etykiety w celu sprawdzenia czy produkt nie zawiera sztucznych dodatków i barwników. Częściej zwraca się też uwagę na jakość producentów oraz długość łańcucha dostaw, czyli drogi, którą musiał przejść produkt przed dostarczeniem na sklepowe półki.  Warto zwrócić uwagę, że trendy ekologiczne nie zamykają się na sposobie odżywiania, lecz mają coraz większy wpływ na inne branże, takie jak sprzedaż kosmetyków czy domowych środków czystości.

Pomimo rosnącego zainteresowania klientów żywność ekologiczna stanowi wciąż jedynie kroplę w morzu sprzedaży żywności w Polsce. Wyższa dynamika sprzedaży nie jest równoznaczna też ze wzrostem na polskim rynku produkcji żywności ekologicznej. Niestety na ten moment produkty ekologiczne (nazywane również produktami bio i produktami eko) sprzedawane przez detalistów  pochodzą w dużej mierze z upraw zagranicznych. Według danych Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych liczba producentów żywności ekologicznej w Polsce na przestrzeni lat 2018-2019 zmalała o prawie 900, do poziomu 20,5 tys. Wśród głównych powodów wymienia się zaostrzenie restrykcji unijnych dotyczących wsparcia dla rolnictwa ekologicznego oraz coraz skromniejsze kwoty dofinansowań.

Statystyki rynku żywności ekologicznej

Jak zatem rynek wygląda w liczbach? Zanim przejdziemy do garści statystyk prezentujących sytuację rynku – poniżej zamieszczam definicję rolnictwa ekologicznego, którą będę posługiwał się w opisie danych. Definicja ta została oficjalnie zatwierdzona przez Międzynarodową Federację Ruchów Rolnictwa Ekologicznego (IFOAM) w roku 2005.  

„Rolnictwo ekologiczne to system produkcji, który podtrzymuje zdrowie gleb, ekosystemów i ludzi. Opiera się na procesach ekologicznych, różnorodności biologicznej i cyklach dostosowanych do warunków lokalnych, a nie na wykorzystaniu środków produkcji o negatywnych skutkach. Rolnictwo ekologiczne łączy w sobie tradycję, innowację i naukę, co przynosi korzyści wspólnemu środowisku i promuje uczciwe relacje i dobrą jakość życia wszystkich zaangażowanych stron”.

Na podstawie publikacji „The World of Organic Agriculture” wydanej przez Instytut Badawczy Rolnictwa Ekologicznego (FiBL) oraz IFOAM w roku 2019, poniżej zaprezentowano najistotniejsze informacje związane z polskim rynkiem żywności ekologicznej na tle krajów europejskich. Ze względu na dostępność danych w poszczególnych krajach, autorzy publikacji zawęzili okres badawczy do roku 2017.

Powyższy wykres przedstawia sprzedaż detaliczną produktów rolnictwa ekologicznego w Europie w roku 2017. Polska w tym zestawieniu znalazła się na 14 pozycji z obrotem na poziomie 235 milionów Euro. Czy to dużo? Odpowiedź nie jest jednoznaczna gdyż na całkowitą wartość sprzedaży poszczególnych krajów wpływ ma wiele elementów. Zamożność społeczeństwa i jego liczebność, popularyzacja trendów i zachowań prozdrowotnych w danym regionie, dostępność produktów bio, wsparcie gospodarcze dla przedsiębiorców – to tylko kilka z przykładowych czynników. Patrząc przez pryzmat położenia geograficznego, Polska przewyższa inne kraje z Europy Środkowo – Wschodniej. Przykładowo sprzedaż w Rosji w analogicznym okresie wyniosła 120 mEUR, na Ukrainie 49 mEUR, a na Słowacji tylko 4 mEUR.  Z drugiej strony mamy jednak kraje Europy Zachodniej, w których moda na żywność ekologiczną rozpoczęła się dużo wcześniej. Potwierdzają to dane statystyczne, według których nawet dwukrotnie mniej liczna od Polski Holandia wykazuje ponad pięciokrotnie wyższą sprzedaż ( 1200 mEUR). Niekwestionowanym liderem europejskim w sprzedaży są od wielu lat Niemcy, na całym świecie ustępując jedynie pod tym względem USA.

Zagregowana sprzedaż na poziomie całego kraju nie jest jednak najlepszym wyznacznikiem realnego zainteresowania danym produktem wśród społeczeństwa. W tym celu należy przyjrzeć się danym per capita, a więc średnim wydatkom na jednego mieszkańca:

Jak widać, jeżeli weźmiemy pod uwagę liczebność kraju, Polska wypada w całym zestawieniu co najmniej blado. Abstrahując od porównania z najbardziej zamożnymi krajami, 6 EUR na mieszkańca w zestawieniu z 42 EUR Hiszpanów czy też 56 EUR Finów pokazuje jak mało Polacy wydają na żywność ekologiczną. Biorąc pod uwagę powyższe dane, nieco mniej dziwią prognozy specjalistów wskazujących na 20% wzrost wydatków w Polsce rok rocznie przez najbliższe 10 lat. Utrzymując wskazane tempo, w roku 2030 średni wydatek na żywność ekologiczną mieszkańca Polski wyniesie ok. 37 EUR, a więc wciąż mniej niż niemal wszystkie kraje zaprezentowane w powyższym zestawieniu. Poszukując na mapie Europy krajów o podobnych wydatkach, wskazać możemy Łotwę i Grecję (6 EUR), Czechy (9 EUR), Bułgarię (4 EUR) oraz Węgry (3 EUR). Najmniejszą popularnością żywność bio cieszy się w takich krajach jak: Rosja, Ukraina, Turcja, Serbia oraz Słowacja gdzie średni wydatek na mieszkańca oscyluje wokół 1 EUR.

Warto też zwrócić uwagę na sytuację rolników ekologicznych. Tak jak wspomniałem na początku artykułu, przyrost sprzedaży żywności bio w Polsce nie jest jednoznaczny z analogiczną poprawą sytuacji polskich producentów. Niestety głównie z uwagi na brak opłacalności takiej działalności wielkość produkcji nie tylko nie poprawia się, ale też w ostatnich latach stale maleje. Barierą rozwoju są zarówno koszty wynikające z rezygnacji ze stosowania nawozów sztucznych, jak i konieczność uzyskania odpowiedniej certyfikacji rolnictwa ekologicznego. Proces ten według obecnie obowiązujących przepisów, może trwać nawet do kilku lat. Światłem w tunelu są jednak zachęcające działania i wypowiedzi przedstawicieli  polskiego resortu rolnictwa. Ministerstwo prowadzi m.in. program „Plan dla Wsi” zakładający rozwój produkcji żywności wysokiej jakości, w tym żywności ekologicznej. W planach jest tez uproszczenie procedur i procesów certyfikujących. Zainteresowanie rozwojem rynku eko wykazują też inne instytucje i prywatne przedsiębiorstwa. W 2018 roku pod patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utworzono instytucję Koalicji na rzecz Rozwoju Rynku Żywności Bio. W jej skład wchodzą takie podmioty jak: Carrefour Polska, Polska Izba Żywności Ekologicznej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz stowarzyszenie EKOŁAN. Ideą działalności Koalicji jest wdrażanie inicjatyw prowadzących do rozwoju rynku żywności eko w Polsce oraz podniesienie poziomu wiedzy konsumentów.

Podsumowanie

Najbliższe lata powinny charakteryzować się dalszym, dynamicznym wzrostem zainteresowania żywnością ekologiczną wśród Polek i Polaków. Najczęstsze prognozy ekspertów mówią o dynamice 20-25% rok rocznie przez najbliższą dekadę. Obecny poziom wydatków mieszkańców per capita, wskazuje jednak na wciąż istotną różnicę w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Z punktu widzenia polskiego rolnictwa ekologicznego istotna będzie pomoc rządu w postaci rożnego rodzaju programów dotacyjnych i subwencji oraz wsparcie w zakresie uproszczenia procedur certyfikujących. Tego typu działania będą zachętą dla rolników, którzy w obecnych realiach wskazują na większe ryzyko podjęcia się upraw ekologicznych, w porównaniu do potencjalnych korzyści. W przeciwnym wypadku wzrastająca sprzedaż, którą będziemy obserwować w kolejnych latach, będzie wynikiem w głównej mierze wzrostu zakupów od producentów zagranicznych.

Jeżeli podobają Ci się nasze artykuły, będziemy wdzięczni za polubienie nas w mediach społecznościowych 🙂 Będzie to dla nas jasny sygnał, że czytelnicy chętnie odwiedzają nasz portal i interesują ich nasze publikacje. Dzięki temu będziemy mogli dotrzeć też do większego grona odbiorców i kontynuować rozwój portalu 🙂

Dziękujemy za odwiedziny!

(Visited 158 times, 1 visits today)

Zostaw komentarz

    Ostatnio dodane

    Dieta rozdzielna doktora Haya polega na podziale żywności na produkty kwasowe, zasadowe i neutralne.

    Dieta rozdzielna – czy ma sens?

    Dieta rozdzielna, została opracowana już dawno temu, a dokładnie w…
    3 minut
    Co jeść na diecie ketogenicznej i jakie konsekwencje zdrowotne może mieć stosowanie takiej diety?

    Co jeść na ketozie?

    W ostatnich latach dieta ketogeniczna zyskuje na popularności. Jest to…
    4 minut
    Wegańskie źródła białka - czy dieta wegańska oznaczać musi zbyt niską podaż białka?

    Wegańskie źródła białka

    Wegański model żywienia kojarzony jest z ryzykiem rozwoju niedoborów pokarmowych,…
    4 minut
    Błonnik to jeden z kluczowych elementów zdrowej diety.

    Rola błonnika w diecie

    Błonnik to jeden z kluczowych elementów zdrowej diety. Dbanie o…
    3 minut
    Diety pudełkowe to inaczej mówiąc diety, które są do nas dostarczane przez różnego rodzaju cateringi dietetyczne.

    Czy dieta pudełkowa jest zdrowa?

    W ostatnich latach tak zwane diety pudełkowe cieszą się coraz…
    4 minut